2025
tekst en concept: Olivier M. Herter
stem: Luca Bryssinck
geluidsontwerp: Boris de Klerk
mix en opname: Camiel Muiser
artisieke coach: Birgit Boelens
omslagfoto: uit eigen archief
productie: FIRMA GOTT
partners: ‘t Barre Land
Hard//Hoofd
Fonds Podiumkunsten
Nederlands Letterenfonds
“Zelden zag ik zo helder geënsceneerd hoe trauma een gat slaat in je herinneringen en daarmee in je identiteit.” - Marijn Lems
“Dwingend luisteradvies! De tekst van Olivier Herter is briljant, en het geheel van stem, geluid en verhaal gaat door merg en been.” - Roos van Rijswijk
Hoe ga je om met herinneringen die te pijnlijk zijn om onder ogen te zien?
In de monoloog Dat het was vertelt een ik-figuur over een bed, in een kamer, in een huis, zoekend naar de juiste woorden om te vertellen wat er gebeurd is. Met de tekst probeert de hoofdpersoon grip te krijgen op een verdrongen verleden. Het publiek wordt getuige van een versnipperd landschap van herinneringen. Vloeiend, stemmig en ogenschijnlijk zonder plot wordt geprobeerd woorden te vinden, waar geen woorden voor te vinden zijn. Langzaam worden de sporen duidelijk van seksueel geweld.
Het poëtische werk gaat over taal en trauma. In de poging om te vertellen wat er is gebeurd, raakt alles ontwricht: ruimte, tijd en taal. Herter bouwt de tekst zo op dat woorden soms net losraken van hun betekenis. De tijdsvorm verschuift binnen zinnen van tegenwoordige naar verleden tijd, maar zelden naar voltooid.
Veel meer dan over traumaverwerking alleen gaat de tekst over de zoektocht naar verbinding, betekenis en heling. Het werk zoekt nuance, voorbij het verharde zwart-wit van het publieke debat.
De tekst ging in 2025 in première en speelt huidig theaterseizoen 2025/2026 onder andere nog in Het Nationale Theater. Daarnaast is het werk online op literair platform Hard//Hoofd gepubliceerd als luisterverhaal samen met de tekst. Voor dit audiowerk werkte Herter samen met componist Boris de Klerk, toneelspeler Luca Bryssinck van collectief ‘t Barre Land en sound-engineer Camiel Muiser aan een geluidsbewerking van Dat het was.
Dit luisterverhaal werd geproduceerd door FIRMA GOTT en is mede mogelijk gemaakt door het Amsterdams Fonds voor de Kunst. De ontwikkeling van de tekst is mede mogelijk gemaakt door een werkbijdrage van Nederlands Letterenfonds in samenwerking met Fonds Podiumkunsten.
Voor meer informatie, kijk op: www.firmagott.com.
Om Dat het was te lezen en luisteren, kijk op: www.hardhoofd.com.
Met veel dank aan Birgit Boelens voor haar toewijding, aanmoediging en scherpe advies tijdens vele wandelingen.
Over het werk werd onder andere geschreven in NRC, De Theaterkrant en in een interview in Het Parool. Theatercriticus Marijn Lems nam het werk op in zijn jaarlijstje van de beste werken van 2025.
In de pers:
“In Dat het was wordt het trauma van de hoofdpersoon nergens letterlijk benoemd. In de weergaloze tekst van Olivier Herter tracht de naamloze ik-figuur op fragmentarische wijze grip op het verleden te krijgen. Luca Bryssinck brengt de tekst met een feilloos gevoel voor de verborgen emotionele nuances tot leven, Boris de Klerk begeleidt de monoloog met subtiele muzikale interventies, waardoor het geheel nóg zintuiglijker wordt. Zelden zag ik zo helder geënsceneerd hoe trauma een gat slaat in je herinneringen en daarmee in je identiteit.” - Marijn Lems
“Een trauma is moeilijk in woorden te vangen. Olivier Herter heeft dit ongrijpbare geheel van gedachten, beelden en overpeinzingen prachtig weten te vangen in de tekst" - Mina Etemad in de Theaterkrant.